U mola’ayil Organización de Naciones Unidas para la Educación, la Ciencia y la Cultura (Unesco) tu ya’alaje’, ti’ le ja’ab kun taalo’oba’, kex u 60 por siientoil meyajo’ob yaan yóok’ol kaabe’ je’el u k’uchul u yil ba’alo’ob ku jelpajal ti’ ikil u k’a’abéetkunsa’al íintelijeensyaa artifiisyal (IA); beey túuno’, kex u 58 por siientoil máaxo’ob táan u xokik úunibersiidade’ ma’ táan u yu’ubiko’ob wa ku láaj na’atiko’ob le ba’ax bíin úuchuk yéetel meyajo’ob tu paachil k’iin, ts’o’oke’ kex chúumuk ti’ leti’obe’ ma’ tu yu’ubik wa ts’o’ok u kanik u k’a’abéetkunso’ob tu beel le túumben nu’ukulo’obo’ ti’al u beetik u meyajo’obi’.
Jump’éel xaak’al beeta’ab yóok’olal bix u jelbesik IA kaambal súuperiore’ ku ya’alike’ jach najmal u beeta’al jejeláas ba’axo’ob jets’ik bix je’el u ka’anal túumben ba’alo’ob tumen xoknáalo’obe’, ba’ale’ beyxan ka je’ets’ek bix u no’oja’anil u k’a’abéetchajal IA.
Tu meyajil Los retos de la IA en la educación superior y las respuestas institucionales: ¿Hay lugar para marcos de competencias?, u mola’ayil Naciones Unidas tu ya’alaje’ chéen u 22 por siientoil ajka’ansajo’ob ku k’a’abéetkunsik nu’ukulo’ob yéetel IA. “Ma’ ya’ab u meyaji’ tumen yaan chi’ichnakil ti’ bix kun p’áatal áakademikóo na’at, beyxan tumen je’el u plajiarta’al meyajo’ob yéetel tumen sajak máak u ch’éenel u k’a’abéetkunsa’al tumen yaan u táanilchajal IA”, a’alab te’el xaak’alo’.
Xaak’ale’ meyajta’ab tumen Arianna Valentini yéetel Alep Blancas, te’elo’ ku ya’ako’obe’ kex tumen yaan najilo’ob xook ts’o’ok u káajsik u meyajtik íintelijeensyaa artifiisyale’, “ma’ táan u jach núupul yéetel uláak’ meyajo’ob ti’al u yutsil k’a’abéetkunsa’ali’”.
U ya’abil meyajo’ob ku beeta’ale’, je’el bix u ya’alik xaak’ale’, ku chúunul ti’al ka k’a’abéetkunsa’ak IA jéeneratibáa, je’el bix ChatGPT, ma’ ti’al u beeta’al jump’éel maarkóo tu’ux ka je’ets’ek bix u no’oja’anil u bin u ka’anal tumen je’el ba’axak najil xooke’.
Xak'alutskíinsa'an tumen: Sasil Sánchez Chan
