Tumen úuch loobilaj ti’ tsíimin k’áak’ tu noj lu’umil Españae’ yanchaj 40 kíimeno’ob yéetel kex 100 máako’ob ma’ ti’ úuch loobilaj; 30 ti’ leti’obe’ talam yaniko’ob. Lela’ leti’e’ yáax nojoch k’aasil úuch ti’ tsíimin k’áak’ chich u bin te’el noj lu’umo’, ikil u yáalkabtik maanal 4 mil kilometro’ob, ts’o’oke’ leti’e’ ka’ap’éel maas jach nojoch yaan ichil tuláakal yóok’ol kaab, chéen tu paach ti’ le yaan tu noj lu’umil China. Loobilaje’, j-úuch ti’ bej nupik Madrid yéetel Sevilla, u noj kaajil Andalucíai’, ts’o’oke’ leti’e’ yáax beeta’ab tu ja’abil 1992 ti’al u séebchajal u k’uchul máak tu k’iimbesajil Exposición Universal.
Tsíimik k’áak’ chich u bin tu noj lu’umil Españae’ ku yáalkab yéetel u chichil 250 yéetel 300 kiloometro’ob ichil jump’éel ooráa, le beetik ku béeytal u yáalkabtik óoli’ 700 kilomeetro’ob yaan ichil u lu’umil Sevilla, tak Madrid wa Barcelona, ts’o’oke’ mix táan u chukik óoxp’éel ooráa ti’al u k’uchul. U tuukulile’, u béeytal u chichtal u bin tak 450 kiloometro’ob, je’el bix le yano’ob Japón wa China.
En español:Descarrilamiento de dos trenes en Córdoba, España: 21 personas muertas y al menos 100 heridas
Walkila’ ts’o’ok u káajal u xak’alta’al ba’ax beet u k’astal. Úuch láas 19:39 óoras, ka’aj jóok’ tu beel u bin u tsíimik k’áak’il LD AV Iryo 6189 Málaga-Pta de Atocha, tu’ux na’aka’an 317 máako’obi’. Leti’e’ óoxp’éel ts’ook bagono’ob jóok’ tu beelil u bin, ka’aj ook ti’ yaanal bej, tu’ux táan k’aach u bin uláak’ tsíimin k’áak’ luk’ Madrid ti’al u k’uchul Huelva, jóok’ xan ti’ bej tu’ux ku bin ka’achij.
Juntúul ti’ le máaxo’ob jkíimo’, u máakinistail le ts’ook tsíimin k’áak’o’.
U ministroil Transportes ti’ u jala’achil u noj lu’umil Españae’, jsosialistail Óscar Puentee’ k’uch tak tu’ux úuch le loobilajo’ ti’al u jach ts’aatáantik ba’ax ku yúuchul te’elo’.
Xak'alutskíinsa'an tumen: Sasil Sánchez Chan
