T u jo’oloj óoli’ junk’aal ja’abo’ob ma’ e’esa’ak tu noj lu’umil Méxicoe’, te’el k’iino’oba’ yaan u ye’esa’al 68 u p’éel meyajo’ob beeta’ab tumen máako’ob je’ex Frida Kahlo, Diego Rivera, Rufino Tamayo yéetel María Izquierdo –máaxo’ob k’ajóolta’abo’ob yóok’olal k’a’anan meyaj tu beeto’ob ti’ aartes plaastikáas ich siglo XX. Meyaje’ ku k’aaba’tik Relatos Modernos, ts’o’oke’ ti’ kun e’esbil tu kúuchil Museo de Arte Moderno (MAM). Ba’axo’ob kun chíikbesa’ale’ táaka’an ich u múuch’il Colección Gelman Santander.
Ba’axo’ob kun e’esbile’ jmu’uch’ tumen Jacques yéetel Natasha Gelmán, desde u deekadail 1940, ts’o’oke’ yéetel le je’ela’ ku káajal jump’éel meyaj tu’ux kun máansbil le meyajo’oba’ yaan u k’aaba’intik Colección Gelman Santander. “K’a’anan yéetel noj ba’al ka káajak le túumben meyaja’, ti’ le lu’um tu’ux síij máaxo’ob beetej”, beey tu ya’alaj Claudia Curiel de Icaza, máax jo’olbesik Cultura ichil U Jala’achil u Noj Lu’umil México.
En español: Obras emblemáticas de Frida Kahlo, Diego Rivera y Rufino Tamayo vuelven a exhibirse en México tras 20 años
U yéeyajil meyaje’ beeta’ab tumen MAM, ts’o’oke’ tukulta’ab ti’al u béyetal u xíimbalkunsa’al u jejeláasil xa’aybejilo’ob aarte modeernóo tu lu’umil México tumen ku chíikbessik bix líik’ u íikonografiiyail le noj lu’uma’, beyxan túumben tsikbal ku beeta’al yéetel le meyajo’, je’el bix xan ba’axo’ob ku kéetel ichil tráadisyoon beyxan móodernidaad.
E’esajile’ tukulta’an u cha’anta’al ti’ kan jaatso’ob: Retratos. Presencias construidas; Naturaleza: ich orden yéetel caos; La creación de una nación, yéetel lo moderno: paradojas de una nueva realidad. U tuukulile’ ka béeyak “u yila’al le meyajo’oba’ tumen túumben wíinik ku bin u líik’il, yéetel ts’o’ok u máan 20 ja’abo’ob ma’ e’esa’ako’ob tuka’atéeni’”, tu ya’alaj Curiel de Icaza.
Relatos modernos. Obras emblemáticas de la Colección Gelman Santander, yaan u ye’esa’al ichil u k’iinil 17 ti’ febrero tak 17 ti’ mayo ti’ u ja’abil 2026, tu kúuchil Museo de Arte Moderno (yóok’ol u bejil Paseo de la Reforma s/n, Bosque de Chapultepec), tu noj kaajil Ciudad de México.
Xak'alutskíinsa'an tumen: Sasil Sánchez Chan