Le sábado máanika’, jboon yéetel jpóol meyaj Castro Leñeroe’, bin tu éestasyoonil Tasqueña, tu liineail 2 Metro, ti’a u yilik bix yanik u téetrlojiail Elementos, lelo’oba’ junmúuch’ boono’ob tu meyajtaj tu ja’abil 2006 te’el pak’o’ob tu’ux ku k’áata’al ya’abach máak sáansamal.
Xíimbal tu beetaje’, j-úuch tu jo’oloj t’a’anak tumen Héctor Centeno, máax jo’olbesik u meyajil Artes Visuales de Cultura Metro.
Beey túuno’, ka’aj ts’o’oke’ u jaats meyajil Comunicación Social ich Sistema de Transporte Colectivo (STC) tu t’anaj ti’al u mokt’antik ba’ax k’iin kun úuchul le xíimbal meyajo’, ti’al beyo’ u ts’aatáanta’al bix boono’ob, ba’ale’ beyxan úutskinaj meyajo’ob táan u beeta’al walkila’.
Ich tsikbal tu beetaj yéetel La Jornadae’ Castro Leñeroe’ tu ya’alaj “boon pak’o’obe’ ma’ ma’achako’obi’, tu béeyili’obe’”. Ts’o’oke’ desde ka’aj je’eb u joolnajil kúuchile’, mix juntéen yáax ts’a’abak máantenimientoi’, tumen beeta’an yéetel táalaberáa beyxan seraamikáa, ba’axo’ob jach ma’alobtak ti’al kúuchilo’ob jéechkab ti’ kaaj.
Tu ya’alaje’, ts’aka’an meyaj tu beetaj. “Chéen u chan cho’obol yéetel u ju’unil periodikoe’”.
Tu súutukil úuchik u máan xíimbale’, Castro Leñeroe’ tu ya’alaje’ ma’ k’a’abéet u yutskíinsa’al meyaji’, chéen u ma’alobkúunsa’al ba’ax yaan tu bak’pachil. Tu ka’analile’ ku yila’al jump’éel ba’al de beey red yéetel ba’alo’ob k’atakbal ma’ táan u cha’ik u xo’okol tu beel boon beeta’an te’el pak’o’, le beetike’, tu ya’alaj ma’alob wa ka béeyak u tse’elel le ba’alo’.
Beyxan tu ya’alaje’, ma’alob wa ka ila’ak bix yanik sáasil te’elo’, tumen tu ka’analile’ láayli’ éek’jolch’e’ene’, le beetike’ “ma’ tu yila’al tu beel u foormail éexagonaal, ts’o’oke’ lelo’ ma’ tu cha’ak u núupul je’el bix tukulta’anil le meyajo’”.
Jboone’ tu ya’alaj Elementose’, tukulta’ab ti’al u yantal tu kanti’itsil le éestasyoono’ ti’al u méek’ik máaxo’ob ku xíimbal te’elo’.
Xak'alutskíinsa'an tumen: Sasil Sánchez Chan
