de

del

Foto: Ap

U misyonil Artemis II yaan u k’ujsik u áastronautailo’ob NASA Reid Wiseman, Victor Glover yéetel Christina Koch, beyxan u áastronautail CSA (Agencia Espacial Canadiense) Jeremy Hansen, kex lajunp’éel k’iino’ob tu bak’pachil Uj, tu jo’oloj maanal 50 ja’abo’ob. Meyaje’ yaan u xáantal kex lajunp’éel k’iino’ob, ts’o’oke’ leti’e’ yáax kun tríipulartbil tumen u nu’ukbesajil Artemis.

Ichil ba’ax tukulta’an ti’al meyaje’, u líik’il u koeteil SLS (Sistema de Lanzamiento Espacial) unaj u yúuchul bejla’a’ tu yáax k’iinil abril, desde u kúuchil Centro Espacial Kennedy tu kaajil Florida (Estados Unidos). U yooraile’ las 18:24 (tu yoorail Florida), ba’ale’ wa u túuxtalo’ob ma’ táan u béeytal te’el k’iino’, tukulta’an u beeta’al tuka’atéen tu k’iinil 3 ti’ abril, kex la 1:22 horas; 4 ti’ abril las 02:00 horas; 5 ti’ abril las 02:53 horas; 6 ti’ abril las 3:40 horas wa tu k’iinil 7 ti’ abril (tu yoora beraano séentroeuropeoil).


Kantúul áastronautaobe’ yaan u na’akalo’ob ti’ u naabe éespasyaalil Orión, ts’o’oke’ ti’ kun p’áatalo’ob ka’alikil táan meyaj, kex 1.1 miyoonesil kms náachil yéetel lajunp’éel k’iino’ob. Yaan u kuxtalo’ob yéetel u meyajo’ob te’elo’, ba’ale’ yaan xan u ts’a’abal ti’ob tuláakal ba’ax k’a’abéet ti’ob ti’al u yutsil yantalo’ob, je’el bix uk’be’en ja’, nitroojenóo, yéetel iik’.

Orióne’ yaan u bak’pachtik Yóok’ol Kaab jayp’éel bueeltas, ts’o’oke’ yaan u ch’a’ak bej u bin kamp’éel k’iino’ob tak Uj yéetel yaan u xik’nal yóok’ol ti’al u suut Yóok’ol Kaab kéen ts’o’okok.

Xak'alutskíinsa'an tumen: Sasil Sánchez Chan