de

del

Bula’ab ex-buukee ti’al u súutul u najil u jejeláasil kuxtal yaan ichil u ja’ilo’ob Tampico

Sheinbaum atestigua hundimiento de ex buque donado por Japón para generar arrecife artificial en Tampico
Foto: Gobierno de Tamaulipas

U jala’achil u noj lu’umil México, Claudia Sheinbaum, tu cha’antaj de reemotoil ichil u mañanerail ja’atskab k’iin jbeeta’ab Palacio Nacional, bix úuchik u búulul u ex-buukeil “Onuku” -jsi’ib ti’ u noj lu’umil México tumen Japón tu ja’abil 1978- ti’al u mu’uk’ankúunsa’al u jejeláasil kuxtal yaan ichil u k’áak’náabil Tamaulipas. Le je’ela’ táakbesa’an ichil u meyajil Sistemas Arrecifales Artificiales beyxan ti’ u Museoil Subacuático táakmuk’ta’an tumen Armada de México.

U bula’al ex-buukeile’ jbeeta’ab tu náachil kex 15 miiyas naautikáas —27.8 kiloometro’ob— ti’ u lak’inil u jáal ja’il El Mezquital. Le je’ela’ beeta’ab ti’al u béeytal u meyaj beey áarresifée áartifisyaal, tu’ux yaan u béeytal u kuxtal u xíiwilo’ob yéetel u ba’alche’ilo’ob k’áak’náab.

Tu súutukil úuchik u beeta’ale’, táakpaj máax jo’olbesik Marina, Raymundo Pedro Morales; Medio Ambiente y Recursos Naturales, Alicia Bárcena; je’el bix xan u éembajadoril Japón tu noj lu’umil México, Kozo Honsei yéetel jala’ach Américo Villarreal.

Ex-buukee’ yaan u “súutul jump’éel noj naj, ti’al u mu’uk’ankúunsik áarresifées… u túumben najil u jejeláasil kuxtal”, tu ya’alaj Bárcena.

Ichil ba’ax tu ya’alaj Semare’, “Onjukue’ meyajnaj ich Armada de México, ba’ale’ tu jo’oloj utskíinta’ak ti’al u yutsil p’áatal ich ja’e’, bula’ab ti’al u béeytal u yantal ich Sistema Arrecifal Artificial de Tamaulipas, ichil u ja’ilo’ob Golfo de México.

Ex-buukee’ ku p’isik 36.9 meetro’ob, ts’o’oke’ bula’ab kex 30 kiloometro’ob náach ti’ Mezquital. Béeychaj u kaláanta’al bix úuchik u k’ujsa’al tu taamil le ja’o’ yéetel u yáantajil u buukeil ARM Papaloapan (A-411).


Xak'alutskíinsa'an tumen: Sasil Sánchez Chan