República Democrática del Congo chich u meyaj ti’al u p’atik paacihl ébola, ichil ba’atelil yéetel óotsilil

Ti’ jump’éel campamento tu’ux yaan kex 10 mil máako’ob jóok’sa’an tu kaajalo’ob, tu noj kaajil Bunia, jump’éel kaaj chúumuk yaan ti’ u chuun kaajil tu’ux tóop’ ébola tu lak’inil República Democrática del Congo, chéen jump’éel kúuchil yaan ti’al u p’o’ok u k’ab máak, beyxan chéen jump’éel termómetro infrarrojo ti’al u xu’ulsa’al pak’be’en k’oja’an. 

Máaxo’ob ti’ k’ube’en u yila’al meyaj kúuchile’ ku ya’alik ti’ máaxo’ob kaja’an te’elo’, ka u p’o’ob u k’ab mantats’ antes u janalo’ob -yéetel jabón, ti’al máaxo’ob yaane’. Ba’ale’, ti’al máax mina’ane’, ku ya’alal ti’ob ka u k’a’abéetkunso’ob avena wa arena.

“In saajkile’ tumen way kaja’ano’on ts’o’oke’ mixba’al yaan to’on ti’al k kaláantikbáaj. Mina’an mixba’al ti’al k kaláantikbáaj, mix ja’, mix jabón, ts’o’oke’ naats kaja’ano’on ti’ tu’ux ku pu’ulul basura”, tu ya’alaj Francine Leve Janguzi, juntúul kajnáal ti’ u campamentoil SP. 

Ku séeb túuxta’al ba’alo’ob tak tu kaajil Ituri, ka’alikil máaxo’ob ku yáantaje’, ku kaxtikkubáaj ti’al u yilko’ob bix u ch’éejsik pak’be’en k’oja’an ts’o’ok u je’ets’el beey emergencia sanitaria ichil tuláakal yóok’ol kaab. 

Ba’ale’ ti’al máaxo’ob ku meyajo’ob ti’al le je’elo’, saajko’ob ka séeb pa’ak’ak ti’ uláak’ campos tu’ux yaan u jeel máako’ob yanchaj u jóok’olo’ob tu kaajal naats’ Brunia, tu’ux mina’an mix ba’al ti’ le ba’axo’ob k’a’abéet ti’al u kaláantikubáaj máak.

“Ts’oi’ok u máan ya’abach ja’abo’ob táan ba’ateltáambal tu lak’inil República Democrática del Congo, ts’o’oke’ táan u píitmáansa’al u sistemasil salud, le beetik u ch’éejsa’al pak’be’en k’oja’ane’ maas talam”, tu ya’alaj Heather Kerr, máax jo’olbesik Comité Internacional de Rescate, tu lu’umil Congo. 

Óoli’ jump’éel millón máako’ob ts’o’ok u yantal u p’atik u kaajalo’ob yóok’lal u ba’atelil Ituri, beey a’alan tumen Organización de Naciones Unidas.

Le je’elo’ ku yee’sik u pa’ak’be’en k’oja’anil ébolae’ táan u “yantal ti’ kaajo’ob tu’ux ts’o’okili’ u káajal u yantal sajbe’entsil kuxtal, u jóok’sa’al wíinik tu kaajil, yéetel tu’ux ma’ uts yanik u sistemasil salud”, tu ya’alaj Gabriela Arenas, máax jo’olbesikmeyaj Federación Internacional de Sociedades ich Cruz Roja yéetel Media Luna Roja.