K'iintsil
Afp
20/08/2026 | Ginebra, Suiza
Le jaytúul máaxo’ob ku meyajo’ob yóok’olal wíinik -humanitarios- kíinsa’ab tu ja’abil 2025e’, tu chukaj 350 u túulal. Ti’ le je’elo’obo’ 186 u túulale’ kíinsa’ab Gaza, yéetel uláak’ 71e’ Sudán, beey úuchik u yajóoltik le miércoles máanika’ u Oficinil Naciones Unidas ti’al Coordinación de Asuntos Humanitarios (OCHA).
“Tu ja’abil 2025e’, yanchaj uláak’ récord ti’ ba’ax yaan u yil yéetel loobilaj beeta’ab yóok’ol humanitario ajmeyajo’ob, tumen yanchaj 907 u túul humanitario ajmeyajo’ob kíinsa’ab, loobilta’ab wa secuestrarta’ab”, beey tu ts’íibtaj mola’ay ti’ k’a’aytajil ts’íib.
Xookil beeta’abe’ jch’a’ab ti’ u datosil u kúuchil xaak’al Humanitarian Outcomes, tu’ux ila’abe’ le jaytúul kíinsa’abe’ jach chéen jump’íit u jela’anil yéetel le beyka’aj yanchaj tu ja’abil 2024, tumen ti’ le je’elo’ yanchaj 377 u túul ajmeyajo’ob kíinsa’ab.
Desde u káajbal 2026e’, ts’o’ok u yantal uláak’ 82 u túul humanitario ajmeyajo’ob kíinsa’an; loobilta’al 97i’ yéetel secuestrarta’an 39 ichil tuláakal yóok’ol kaab, a’alab tumen OCHA.
“Ts’o’ok u kíinsa’al maanal mil humanitario ajmeyajo’ob tu jo’oloj óoxp’éel ja’abo’ob, ts’o’oke’ lelo’ ma’ jump’éel ba’al unaj u éejenta’ali’”, tu ya’alaj máax ti’ k’ubéenta’an u jatsmeyaj humanitarioil te’el ONUo’, Tom Fletcher.
“Ba’ale’ ma’ táan u kaláanta’alo’ob wa chéen ku beeta’al u takpoolili’. Nojlu’umo’obe’ unaj u chíimpoltik u páajtalilo’ob wíinik jets’a’an ti’al tuláakal yóok’ol kaab, ti’al beyo’ u k’a’abetikunsik tuláakal ba’ax kun páajtal ti’al u kaláanta’al kaaj, ba’ale’ beyxan k éet meyajo’ob. Ts’o’oke’ máax ma’ táan u beetik ba’ax unaje’, k’a’anan ka u k’amo’ob u si’ipilil”, tu ya’alaj.
OCHA ku ya’alike’ “u k’i’itpajal drones ku ts’ook de ma’ ko’ojtaki’, yéetel séebu beeta’al u meyaj je’el tu’uxe’, chi’ichnak ba’al” tumen “ku ts’áak u páajtalil u yantal bix u kíinsa’al máak chéen beyo’”.
Xak'alutskíinsa'an tumen: Sasil Sánchez Chan
