de

del

U mola’ayil ONUe’ tu ts’ook jets’aj chéen tu k’ab u noj lu’umil México jp’áat u nojk’áak’nabil Golfo

ONU ratifica de forma definitiva control exclusivo de México en aguas del Golfo
Foto: Efe

U nojmola’ayil Organización de las Naciones Unidas (ONU) tu éejentaj yeetel tu ts’ook jets’aj u xuulilo’ob plataforma continental de México yaan ichil u k’áak’nabil Golfo de México. Beey túuno’, yéetel lelo’, noj lu’ume’ ku béeytal u xaak’al yéetel u meyajtik ba’axo’ob yaan te’ lu’umo’, beyxan yáanal u lu’umil k’áak’náab, beey jts’a’ab k’ajóoltbil tumen u mola’ayil Secretaría de Relaciones Exteriores (SRE) le martes máanika’.

Ti’ k’a’aytajilts’íib beeta’abe’, j-a’alab División de Asuntos Oceánicos y del Derecho del Mar ti’ u mola’ayil ONUe’ tu k’a’aytaj u kóomts’íibil recomendaciones jbeeta’ab tumen Comisión de Límites de la Plataforma Continental (CLPC). Yéetel le je’elo’ ku chíimpolta’al yéetel ku je’ets’el u xuulilo’ob plataforma continental ti’ u noj lu’umil México ku náachtal tak Polígono Oriental ti’ u k’áak’nabil Golfo de México.


En español: ONU ratifica de forma definitiva el control exclusivo de México en el Golfo


Mola’aye’ tu tsolaj yóok’olal ba’axo’ob recomendarta’ab tumen CLPC yéetel xan yóok’olal ba’ax a’alab tumen Convención de las Naciones Unidas sobre el Derecho del Mar (Convemar), le xuulilo’ob je’elo’ “ts’o’ok u jéets’elo’ob yéetel najmal u chíimpolta’al”. Tu ya’alaj xane’, ku chíimpolta’al u xuulilo’ob k’áak’náab tu tsikbaltaj México yéetel Estados Unidos beyxan Cuba.

U mola’ayil SRE tu ya’alaj ma’ táan u xáantal kéen k’u’ubuk u cartasil yéetel u ju’unilo’ob tumen u jala’achil u nojlu’umil México, tu táan u secretario generail ONU. Ts’o’oke’ yaan xan u k’ubik u datosil geodésicos, tu’ux ku jach je’ets’el u exterior xuulilo’ob le plataforma continentalo’, ti’al beyo’ u béeytal u k’a’aytal xan tu táan uláak’ nojlu’umo’ob.

Mola’aye’ tu ya’alal le ba’ax béeykunsa’abo’, “meyaj técnico, beyxan científico, jurídico yéetel diplomático beeta’ab tumen u nojlu’umil México”, úuchik u múul meyajta’al tumen Consultoría Jurídica. Te’ tsikbalo’, táakpaj xan Instituto Nacional de Estadística y Geografía (Inegi), Secretaría de Marina (Semar), Servicio Geológico Mexicano (SGM) yéetel Petróleos Mexicanos (Pemex).

Xak'alutskíinsa'an tumen: Sasil Sánchez Chan