de

del

Foto: La Jornada Maya

Tu jo ’o lo j é e jenta’ak tumen u Congreso i l Yucatán u in ic iat iva le ’, b é eycha j u k ’a’ayta l le 18 t i ’ nov iembre máan ika’, u no j je ets ’ i l tu ’ux ku chí impo lta’a l u nook ’ i l guayab era Yucatán b e ey Patr imon io Cu ltura l Intangible del Estado de Yucatán. Yéetel ba’ax béeykunsa’abe’ yaan u péektsilta’al uláak’ meyajo’ob je’el bix xaak’al, k’a’aytajil yéetel u péektsilta’al le nook’a’.

Ba’ax jets’a’abe’ jts’a’ab k’ajóoltbil ich Diario Oficial del Estado. Te’elo’ ku ya’alal u nook’il guayaberae’ leti’e’ ku búukinta’alo’ ts’o’oke’ u formaile’ leti’e’ diseño suuk u beeta’alo’, je’el bix xan u jejeláasil ku beeta’al yéetel uláak’ estilos yaan yéetel chíikbesik miatsil. Le beetik k’ajóolta’an beey jump’eel ti’ le nook’o’ob ku maas chíikbesik Yucatán.


En español: La guayabera es oficialmente Patrimonio Cultural Intangible de Yucatán


Byexan, ku je’ets’el te’e ju’uno’, U Jala’achil u Lu’umil Yucatán yaan u múul meyajtik yéetel jo’opopo’obe’, tuláakal ba’ax k’a’abéet ti’al u kaláanta’al yéetel u ts’aatáanta’al le nook’a’.

Beey túuno’, ba’ax béeykusa’abe’, jóok’ ti’ jump’éel iniciativa péektsikba’al tumen artesano’ob ti’ u kaajilo’ob Tekit yéetel Kimbilá, jts’a’ab k’ajóoltbil tumen diputado Rafael Gerardo Montalvo Mata.

Ba’ax jets’a’abe’, ku chíimpoltik le nook’a’, ba’ale’ ku nojba’alkúunsik xan meyaj ku beeta’al tumen máaxo’ob beetik le nook’ beyo’, tumen ts’o’ok u máan ya’abach ja’abo’ob jo’op’ok u beetiko’ob.

Chéen tu kaajil Tekit, méek’tankaaj k’ajóolta’ab beey Capital de la Guayabera, desde u ja’abil 2019e’, yaan maanal 200 u p’éel talleres tu’ux ku meyajta’al yéetel ku chu’uyul guayabera, ts’o’oke’ lelo’ ku beetik u yantal kex 3 mil meyaj ti’ máak.

Tu kaajil Kimbilá, tu nojkaajil Izamal, ku beeta’al xan le nook’ beya’.

Xak'alutskíinsa'an tumen: Sasil Sánchez Chan