J economistaob Robert E. Hall yéetel Michael Woodford, ti’ u lu’umil Estados Unidose’, tu chíimpolta’abo’ob le lunes máanika’ yéetel u Nobelil Ciencias Económicas yóok’olal meyaj u beetmajo’ob yóok’ol modelos ts’o’ok u yáantik u meyajil jala’ach yéetel bancos centrales ti’al u yutsil péeko’ob kéen k’asak wa jelpajal bix utsil yanik económica ba’alo’ob, je’el bix crisis energéticas wa inflación.
Real Academia Sueca de Cienciase’ tu k’a’aytaj máaxo’ob náajalt chíimpolal, tu kaajil Estocolmo, ts’o’oke’ tu ya’alaje’ ku nojba’alkúunsa’al meyaj u beetmo’obe’ tumen ts’o’ok u yáantik máaxo’ob ku meyajo’ob ti’ políticas, ti’al u nu’uktiko’ob bix u péek náajal taak’in. “Xaak’al beeta’an tumen le ka’atúul máako’obo’, ts’o’ok u béeykunsik u yutsil nu’uktal macroeconómica nojtalamo’ob, ti’al beyo’ u maas utsil p’áatal ba’al”, jts’íibta’ab tumen u comitéil Nobel.
“Jach táaj nojba’alchaj tu k’iinilo’ob táan pak’be’en k’oja’an, beyxan ka’alikil táan crisis energéticas ti’ le ts’ook ja’abo’obo’”. Halle’ ku meyaj tu noj najil xook Universidad de Stanford tu kaajil California, yéetel Woodforde’ tu noj najil xook Universidad de Columbia tu kaajil Nueva York. “Nojba’al, jach ma’ táan ka’ach in pa’atiki’”, tu ya’alaj Woodford ka jt’a’an ti’ teléfono tumen le comitéo’. “
Meyaj beeta’abe’, ts’o’ok u ts’áako’ob mu’uk’a’an teoría ti’al le modelos ku k’a’abéetkunsa’al walkila’ tumen bancos centrales yéetel tumen u jala’achilo’ob yóok’ol kaab”, tu tsolaj John Hassler, máax jo’olbesik u Comitéil Premio de Ciencias Económicas, ti’ k’a’aytajil jbeeta’ab. “Yéetelo’obe’, maas uts u k’a’amal talamilo’ob ku k’uchul ichil economía, je’el bix crisis energéticas wa u séeba’anil u k’eexel ba’al yóok’olal beyka’aj taak’in ku xu’upul ti’ tuláakal najo’ob”, tu ya’alaj.
Xak'alutskíinsa'an tumen: Sasil Sánchez Chan