Administración de Alimentos y Medicamentos de Estados Unidos (FDA, yóok’olal bix u k’aaba’ ich inglés t’aane’) tu éejentaj jump’éel u genéricoil ts’áak beeta’an ichil tuláakal yóok’ol kaab ku inyectarta’al yéetel ku ts’a’abal ka’atéen ichil jump’éel ja’ab ti’al u kaláanta’al ma’ u tsa’ayal VIH.
Lela’ noj ba’al ti’al ma’ u ko’ojtal u ko’onol le ts’aaka’, yéetel ti’al u séeb yantal kex ti’ 120 nojlu’umo’ob ma’ ya’ab náajaltaak’in yani’. Máax beetmail yéetel múuch’kabilo’obe’ áantajnajo’ob ti’al ka séebkunsa’ak u beeta’al le ts’aako’.
U k’aaba’e’ lenacapavir, ts’o’oke’ jo’oljeak k’a’aytabij. Táan u pa’ata’al ka u tojolt ti’ juntúul wíinike’ 40 dólares lalaj ja’ab ti’ le kaajo’ob tu’ux kun béeytal u ma’anale’. Le je’elo’, láayli’ leti’e’ ku tojoltik ts’aak ku lu’uk’ul sáansamal, láayli’ de preventivo te’ k’iino’oba’. Ba’ale’ inyecciono’obe’ maas uts keetel yéetel ts’áak ku lu’uk’ul tumen ma’ lalaj k’iino’ob k’a’abéet u ts’a’abali’, ts’o’oke’ óoli’ tu láaj luk’sajo’ob túumben infecciones, beey chíikpaj ti’ ka’ap’éel xaak’alo’ob jbeeta’ab yéetel máaxo’ob jach sajbe’entsil yaniko’ob u tsa’ayal ti’ob le k’oja’anilo’.
En español: EU aprueba fármaco genérico y barato que previene el VIH
Máaxo’ob ti’ jts’a’abe’ ma’ mantats’ u luk’iko’ob u ts’aakil, ts’o’oke’ “wa ma’ táan a wuk’ike’, mix ba’al kaláantikech ti’ VIH”, tu ya’alaj Carmen Pérez Casas, máax jo’olbesik u meyajil VIH ichil mola’ay ts’áaj u taak’inil u beeta’al le ts’aako’, Unitaid.
“Yéetel lenacapavir, maas ma’ sajbe’entsil yanik máaki’”. Tu ts’ooke’, le ts’aako’ unaj u yáantaj ti’al u yéemel le jaytúul máax ti’ob tsaayal VIH, sida, beyxan u kíimil máak tumen. Ichil ba’ax a’alab tumen Organización Mundial de la Salud (OMS), 41 millonesil máako’ob ichil tuláakal yóok’ol kaabe’ kuxa’an yéetel VIH, ts’o’oke’ yaan kex 570 mil máak jkíim yóok’olal ba’axo’ob yaan ba’al u yil yéetel virus, le ja’ab máaniko’.
Xak'alutskíinsa'an tumen: Sasil Sánchez Chan